Η αναγνωριστική και η καταψηφιστική αγωγή

Μια σημαντική διάκριση των αγωγών που κατατίθενται στα Δικαστήρια της χώρας, αν και τεχνικής φύσεως περισσότερο, είναι αυτή της αναγνωριστικής και της καταψηφιστικής αγωγής. Η διάκριση οφείλεται στο τέλος δικαστικού ενσήμου στο οποίο υπόκειται η καταψηφιστική αγωγή. Για παράδειγμα, όταν κάποιος προσφεύγει στο Δικαστήριο διεκδικώντας νομιμότοκα ένα χρηματικό ποσό, οφείλει κατά την εκδίκαση της υπόθεσης να υπολογίσει τους τόκους από την επίδοση της αγωγής μέχρι την εκδίκασή της και να πληρώσει στο Δημόσιο τέλος που ανέρχεται σήμερα συνολικά στο 1,2%. Στις 100.000,00 δηλαδή πρέπει να καταβάλει περίπου 1.200,00 ευρώ.

Ας δούμε για λίγο ιστορικά και αυτόν τον έμμεσο φόρο, που σημειωτέον ότι συνδεόταν πάντοτε με τις αιωνίως αυξημένες ανάγκες του Ελληνικού Δημοσίου και την αποπληρωμή των δανείων του νεώτερου ελληνικού κράτους.

Με το άρθρο 2 του Ν. ΓΠΟΗ/1912 επιβλήθηκε η καταβολή τέλους δικαστικού ενσήμου, υπολογιζομένου επί του χρηματικά αποτιμώμενου αντικειμένου της δίκης, χωρίς να γίνεται διάκριση στο νόμο αυτό για τα είδη των αγωγών στις οποίες αφορούσε. Αξίζει όμως να σημειωθεί ότι ο νόμος αυτός περιγράφει με ακρίβεια πώς θα διατεθούν τα ποσά από το τέλος δικαστικού ενσήμου.

Με το άρθρο 7 παρ. 3, 4 του Ν.Δ. 1544/1942, το άρθρο 2 του Ν. ΓΠΟΗ/1912 ερμηνεύθηκε αυθεντικά και ορίστηκε ότι εξαιρούνται από το τέλος οι αναγνωριστικές αγωγές.

Έτσι το 1942, μέσα στη γερμανική Κατοχή και την άθλια οικονομική κατάσταση του ελληνικού κράτους, θεσμοθετήθηκε ότι οι αναγνωριστικές αγωγές εξαιρούνταν του τέλους δικαστικού ενσήμου. Με το δε άρθρο 223 του Κ.Πολ.Δ. ορίστηκε ότι μετά την άσκηση της αγωγής και την επέλευση της εκκρεμοδικίας είναι απαράδεκτη η μεταβολή του αιτήματος της αγωγής, πλην του περιορισμού του. Περιορισμός του αιτήματος της αγωγής ήταν και η μετατροπή του καταψηφιστικού αιτήματος σε αναγνωριστικό. Αντί δηλαδή να ζητήσεις να υποχρεωθεί κάποιος να σου καταβάλει ορισμένο χρηματικό ποσό, μπορούσες να ζητήσεις να αναγνωρισθεί ότι σου οφείλει το ποσό αυτό.

Απέφευγες έτσι την πληρωμή του δικαστικού ενσήμου, αλλά ας μην βιαστεί κανείς να θεωρήσει ότι αυτό ήταν τέχνασμα. Ήταν απλώς μια τεχνικής φύσεως διευκόλυνση και προσωρινή μείωση των εξόδων της δίκης. Διότι εάν το Δικαστήριο απέρριπτε το καταψηφιστικό αίτημα της αγωγής, ο ενάγων θα είχε καταβάλει το τέλος χωρίς να δικαιωθεί. Εάν όμως γινόταν τελεσίδικα δεκτό το αναγνωριστικό αίτημα της αγωγής, ο ενάγων θα κατέβαλε τότε το τέλος δικαστικού ενσήμου για να εκδώσει διαταγή πληρωμής και να εισπράξει την απαίτησή του. Στη δεύτερη όμως περίπτωση θα κατέβαλε το τέλος με την βεβαιότητα ότι θα εισπράξει και την απαίτησή του. Θα υπήρχε δηλαδή μια μορφή ανταποδοτικότητας, στην οποία οφείλει πάντοτε να αποβλέπει κάθε νομοθέτημα.

Με το άρθρο 70 του Ν. 3994/2011, το άρθρο 7 παρ. 3 του Ν.Δ. 1544/1942 αντικαταστάθηκε ως εξής : « Στο τέλος που επιβάλλεται κατά το άρθρο 2 του Ν. ΓΠΟΗ/1912 δεν υπόκεινται οι αγωγές περί εξαλείψεως υποθήκης και προσημειώσεως, καθώς και οι περί ακυρώσεως πλειστηριασμού ».

Με το άρθρο 72 παρ. 14 (μεταβατικές διατάξεις) του ίδιου Ν. 3994/2011, ορίστηκε ότι : « Η παράγραφος 3 του άρθρου 7 του Ν.Δ. 1544/1942 εφαρμόζεται στις αγωγές που ασκούνται μετά την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου ».

Τέλος, με το άρθρο 21 παρ. 2 του Ν. 4055/2012 ορίστηκε ότι η αμέσως προηγούμενη διάταξη δεν εφαρμόζεται στις αγωγές που ασκήθηκαν ως καταψηφιστικές πριν από την έναρξη ισχύος του Ν. 3994/2011, εφόσον μετατραπούν σε αναγνωριστικές μετά την έναρξη ισχύος τούτου, ενώ με το άρθρο 21 παρ. 1 του ίδιου νόμου, που τροποποίησε το άρθρου 70 του Ν. 3994/2011, εισήχθησαν ελάχιστες περιπτώσεις απαλλαγής από το δικαστικό ένσημο.

Έτσι καταργήθηκε στην πράξη η δικονομική πρόβλεψη της αναγνωριστικής αγωγής και αυξήθηκε υπέρμετρα το κόστος προσφυγής στη δικαιοσύνη. Και ως γνωστό αυτή η τελευταία είναι τυφλή, οι δε δικηγόροι διάσημοι για την σιωπή τους. Που δεν είναι πλέον η σιωπή των αμνών. Άλλωστε οι δικηγορικοί σύλλογοι έχουν άλλα σημαντικά έργα να επιτελέσουν. Να κηρύξουν μια στις τόσες αποχή από τα καθήκοντά τους, όπως επιτάσσει ο επαγγελματικός συνδικαλισμός τύπου ΓΣΕΕ. Να διαφημίσουν νεοπαγείς νεοφιλελεύθερους θεσμούς και να ξεράσουν μέσα απ’ τις τάξεις τους, τους μελλοντικούς βουλευτές και υπουργούς. Αγνοώντας επιδεικτικά ότι ο πυρήνας κάθε δικαιώματος αναπτύχθηκε και προστατεύτηκε μόνον εκεί όπου υπήρχε η ομάδα, η συντεχνία, η αντίσταση.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s