Το κάπνισμα βλάπτει σοβαρά την υγεία …

Δεν είναι τόσο ότι το κάπνισμα βλάπτει σοβαρά την υγεία, όσο ότι βλάπτει την οικονομία. Η αρχική μεγαλοφυής σύλληψη της αντικαπνιστικής εκστρατείας ήταν να δικαιολογηθεί η υπερβολική φορολόγηση των προϊόντων του καπνού. Με το πρόσχημα ότι προστατεύουν την υγεία έχουν εξακοντίσει το σχετικό έμμεσο φόρο σε ασύλληπτα μεγέθη. Και όλα πήγαιναν καλά μέχρι να εμφανιστούν τα παράνομα τσιγάρα στην αγορά. Και όταν μιλάμε για «παράνομα τσιγάρα» μιλάμε για την αποφυγή του φόρου και όχι για την πιθανότητα τα τσιγάρα αυτά να έχουν αδιαφανούς ποιότητας πρώτη ύλη.

Στο μεταξύ τα παράνομα τσιγάρα πουλιούνται τα πέντε τουλάχιστον τελευταία χρόνια σε συγκεκριμένες πιάτσες. Μία από αυτές, σε ό,τι αφορά τη δική μου γνώση, είναι η οδός Στουρνάρα στην Πλατεία Εξαρχείων. Επί χρόνια βλέπω τα ίδια πρόσωπα να συναλλάσσονται με διερχόμενους περαστικούς και εποχούμενους, κυρίως ταξιτζήδες, είτε στο εντελώς φανερό είτε λίγο πιο συγκεκαλυμμένα, με τα τσιγάρα να κρύβονται κάτω από σταθμευμένα αυτοκίνητα, μέσα στα ξεκλείδωτα μεταλλικά κουτιά του ΟΤΕ, ακόμα και στα ρολόγια της ΕΥΔΑΠ στα πεζοδρόμια. Υποθέτω ότι δεν τα βλέπω μόνον εγώ, αλλά οι πάντες, συμπεριλαμβανομένων των ενστόλων και μη που περιφέρονται στην περιοχή.

Θέλω μ’ αυτήν την εισαγωγή να πω ότι είναι πολύ εύκολο να συλληφθούν όσοι διακινούν παράνομα τσιγάρα. Και δεν εννοώ βέβαια τους φουκαράδες που περιφέρονται όρθιοι στα πεζοδρόμια κερδίζοντας το μεροκάματο του τρόμου. Αντ’ αυτού η πάντα πολύπλοκη σκέψη των κρατικών οργάνων συνέλαβε το σχέδιο να πείσει τους καταναλωτές να απέχουν από την προμήθεια αυτών των τσιγάρων. Με οπωσδήποτε υψηλό κόστος οι συρμοί του μετρό και άλλα σημεία γέμισαν με ακριβά γραφιστικά, από τα οποία ενημερώνεσαι ότι άν αγοράζεις παράνομα τσιγάρα κάνεις μεγάλη ζημιά στην οικονομία και ότι μετά οι πολίτες καλούνται να πληρώσουν το κενό στα φορολογικά έσοδα.

Ούτε λόγος πια για το «τσιγάρο που βλάπτει σοβαρά την υγεία, που μπορεί να σκοτώσει κ.λ.π». Γιατί αυτό το σύμπαν από διαφημιστικά σποτ, που είτε παραληρεί από προκλητές επιθυμίες και life style, είτε προσπαθεί να σε φέρει στον «ίσιο δρόμο», λέει τελικά σχεδόν πάντα την αλήθεια, αν το δεις κάτω από μια ορισμένη οπτική γωνία. Για την προστασία δήθεν του καπνιστή, η φορολογία του καπνού έγινε ένας από τους υψηλότερους έμμεσους φόρους. Και πετύχαινε για χρόνια το σκοπό της. Και με το παραπάνω μάλιστα.

Γιατί ο μέσος καπνιστής κάπνιζε περισσότερο κάθε φορά που η τιμή των τσιγάρων αυξανόταν, μάλλον από κάποια παράλογη ελπίδα ότι με την αύξηση του καπνίσματος θα μείωνε ίσως το άγχος της διαρκούς φοροεισπρακτικής επιδρομής που υφίστατο. Ή ακόμα με ποιητικό πείσμα, κάνοντας πράξη το στίχο του Μπέρτολτ Μπρεχτ. «Ορκίζομαι στους σεισμούς που μέλλονται για νάρθουν, πως δεν θ’ αφήσω το πούρο μου να σβήσει απ’ τον καημό μου…». Όταν με τα παράνομα τσιγάρα η είσπραξη του φόρου άρχισε να μειώνεται, η νέα εκστρατεία απευθύνεται πια στο φόβο του μέσου πολίτη ότι είτε καπνιστής είτε όχι θα κληθεί οπωσδήποτε να πληρώσει τη ζημιά που προκαλούν οι καπνιστές που αποφεύγουν το φόρο.

Αφού όμως μπαίνουν στον κόπο και το έξοδο της συγκεκριμένης καμπάνιας, δεν είναι πιο απλό να κυνηγήσουν τους διακινητές με την αστυνομική δύναμη που ήδη διαθέτουν και πληρώνουν; Ή να συμψηφίσουν γενναιόδωρα το κόστος της καμπάνιας με την απώλεια των φόρων και να μας αφήσουν όλους ήσυχους; Ή δεν θα ήταν απείρως αποδοτικώτερη για το δημόσιο απλώς η μείωση του φόρου; Το μόνο όμως που ζητά η κάθε εξουσία είναι «ή χωροφύλακες ή εγκληματίες». Αυτός που αποφεύγει το φόρο είναι εγκληματίας, άρα οι υπόλοιποι πρέπει να μετατραπούν σε χωροφύλακα και να κυνηγήσουν μόνοι τους τον παραβάτη.

Ο καπνιστής μάλιστα διαπράττει διπλό έγκλημα. Διότι ήταν η ελπίδα του έθνους για εσαεί φορολόγηση. Να μου το θυμηθείτε. Ο επόμενος οικονομικός εγκληματίας δεν θα είναι αυτός που δεν αποδίδει τον Φ.Π.Α., ούτε ο καπνιστής που προμηθεύεται παράνομα τσιγάρα, αλλά ο καπνιστής που έκοψε το κάπνισμα!

«Ζωή χωρίς καπνό είναι καπνός χωρίς ψητό», γράφει ο Τσέζαρε Παβέζε στο Il mestiere di vivere. Και αναφέρεται βέβαια στην απόλαυση του καπνίσματος, με την οποία καθόλου δεν διαφωνώ. Εξακολουθώ όμως να ονειρεύομαι εκείνη τη φανταστική μέρα που ένας πηχυαίος τίτλος θα δεσπόζει στις ειδήσεις «μειώθηκε η τιμή των τσιγάρων!». Εάν εκείνη τη στιγμή τύχει να καπνίζω, μάλλον θα το σβήσω από έκπληξη. Και ίσως αυτό να είναι το πρώτο βήμα που θα νομιμοποιεί την κάθε εξουσία να κάνει καμπάνιες για το τι είναι ή δεν είναι καλό για την υγεία μας.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s