Brexit, Bremain, 18η Brumaire και μάλιστα με μουσική επένδυση

Σε μια από τις γνωστότερες όπερες του Χαίντελ, τον Ξέρξη, οι φιλόμουσοι απομονώνουν το περίφημο largo, μια θαυμάσια άρια, την Ombra mai fu. Η άρια αποτελεί την εισαγωγική σκηνή της όπερας και παρότι σχεδιασμένη για τενόρο καστράτο, ερμηνεύεται συνήθως από κόντρα τενόρο ή μέτζο σοπράνο. Ο Ξέρξης υμνεί τη σκιά ενός δέντρου στην εκστρατεία του κατά της Ελλάδας το 480 π.Χ.. «Τέτοια σκιά δεν ξανάγινε ποτέ…», για έναν πλάτανο που περιγράφεται ήδη στις Ιστορίες του Ηροδότου (VII, 31).

Στο ιστορικό έργο του Καρλ Μαρξ «Η 18η Μπρυμαίρ του Λουδοβίκου Βοναπάρτη», διατυπώθηκε η περίφημη πια φράση «η ιστορία επαναλαμβάνεται σαν φάρσα», που στην ουσία αποτελούσε μια προτροπή του Μαρξ για συμπλήρωση της παρατήρησης που είχε ήδη καταγραφεί από τον Χέγκελ, ότι δηλαδή κάποια στιγμή θα ξαναβρούμε κάθε ιστορικό γεγονός να επαναλαμβάνεται. Σ’ αυτήν την παρατήρηση ο Μαρξ συμπλήρωσε ότι αυτό που ξέχασε να πει ο Χέγκελ ήταν ότι την πρώτη φορά το ιστορικό γεγονός έχει το στοιχείο της τραγωδίας ενώ στην επανάληψή του το στοιχείο της φάρσας.

Το βιβλίο γράφτηκε το 1852, με αφορμή το πραξικόπημα του Λουδοβίκου Βοναπάρτη την 2/12/1851 που κατέλυσε την Δεύτερη Γαλλική Δημοκρατία μετά την Επανάσταση του 1848, και αντέγραψε στην ουσία το πραξικόπημα του προγόνου του Ναπολέοντα Βοναπάρτη την 18η Μπρυμαίρ 1799, που ανέτρεψε το Διευθυντήριο για να εγκαθιδρύσει την Υπατεία και στη συνέχεια την Πρώτη Αυτοκρατορία το 1804.

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν πάντοτε οι ιστορικές αναλογίες, που σύμφωνα με την φράση του Μαρξ πρέπει να εκληφθούν σήμερα ως η απόλυτη ιστορική φάρσα, υπό την έννοια ότι η 18η Μπρυμαίρ αποτελεί διαχρονικά την συμβολική φράση-κλειδί κάθε αιφνίδιου «πραξικοπήματος».

Ανάμεσα στο Brexit και το Bremain, η 18η Brumaire θα εξακολουθήσει για καιρό να είναι μετέωρη ως ιστορική αναλογία, και όχι μόνον λόγω της εύκολης γλωσσικής της παρήχησης. Ιδωμένη από τη σκοπιά της κατάλυσης της σύγχρονης γερμανοκεντρικής ευρωπαϊκής αυτοκρατορίας, η βρετανική έξοδος αποτελεί αναμφίβολα μια σύγχρονη 18η Μπρυμαίρ, με την Βρετανία στη θέση του Ναπολέοντα Βοναπάρτη να απειλεί με διάλυση το σύγχρονο ευρωπαϊκό διευθυντήριο. Ιδωμένη από τη σκοπιά της οικονομικής και κοινωνικής κρίσης, αντίστοιχες με αυτές της δεύτερης 18ης Μπρυμαίρ στη Γαλλία, με τη φτώχεια και την ανεργία να μαστίζουν την άλλοτε κραταιή βρετανική αυτοκρατορία, η βρετανική έξοδος μοιάζει σαν ένα τέχνασμα εξόδου από την κρίση που θα την οδηγήσει ίσως στην παλαιά της αίγλη. Άλλωστε οι Βρετανοί φημίζονταν πάντοτε για το χιούμορ τους. Εάν αντίθετα το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος της 23ης Ιουνίου 2016 ήταν η παραμονή της Βρετανίας στην Ε.Ε., η ιστορική φάρσα θα περιοριζόταν στη διατήρηση της ευρωπαϊκής αυτοκρατορίας με κάθε τίμημα.

Ας μην ξεχνάμε ότι απέναντι στο ευρωπαϊκό δίλημμα, η χώρα μας αντέταξε το ίδιο ΟΧΙ στην Ευρώπη στις 5/7/2015, αν και όχι με τόσο ευδιάκριτο περιεχόμενο. Σαν το λαγό που μόνον τρέχει και αποφεύγει απ’ τη φύση του κάθε αναμέτρηση, εμείς οι Έλληνες απειλήσαμε τον ευρωπαϊκό λέοντα με ένα ΟΧΙ σε ποσοστό 65%, που αμέσως ερμηνεύτηκε ως ΝΑΙ, για να φτάσουμε σήμερα να διαπραγματευόμαστε με τον λέοντα καθισμένοι στην πιο περίοπτη θέση, ανάμεσα στα δόντια του!

Και ακριβώς όπως ο Ξέρξης υμνούσε ως ανυπέρβλητη τη σκιά ενός μοναδικού δέντρου, υμνούμε ως επιτυχία της λείας κάθε στιγμή που τα δόντια του λέοντα ξεκουράζονται. Μόνο που η δική μας άρια τραγουδιέται, όπως την είχε σχεδιάσει αρχικά ο συνθέτης της, από καστράτο. Και που ως γνωστόν ήταν ευνούχος.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s