Το πολυκατάστημα και ο θάνατος του εμποράκου

Πολυθρύλητο το θεατρικό έργο του Άρθουρ Μίλερ. Γραμμένο το 1949 προανήγγειλε όλους τους μικρούς θανάτους και όλες τις καταδικασμένες μικρές προσπάθειες. Μίλησε για το τέλος της αγοράς, που μπορούσε ακόμα να έχει το ανθρώπινο πρόσωπο μιας λίγο ως πολύ έντιμης συναλλαγής, για την έλευση του πιο απάνθρωπου καπιταλισμού, για το τέλος κάθε στοιχειώδους συμβιβασμού ανάμεσα στον άνθρωπο και το σύστημα.

Βέβαια ο salesman, ειδικά στην Αμερική, ήταν μια ειδική ανθρώπινη κατηγορία. Ήταν πάνω απ’ όλα οι άνθρωποι που είχαν πιστέψει στο σύστημα και στο αμερικάνικο όνειρο, στην γρήγορη επιτυχία και -γιατί όχι;- στη γρήγορη ευτυχία. Εκπροσωπούσαν ένα επάγγελμα που είχε στόχο να κάνει τα προϊόντα ελκυστικά, ταξίδευαν με τα όλο λαμαρίνα και όγκο αυτοκίνητά τους στους ατέλειωτους αμερικάνικους αυτοκινητόδρομους, και με εργαλείο τη χαμογελαστή τους ευφράδεια έπιαναν τους στόχους της επιχείρησης πουλώντας τα πάντα σε βαριεστημένες νοικοκυρές, πριν καταλήξουν για ένα ποτό στην main street κάθε επαρχιακής πόλης και στο φτηνό της ξενοδοχείο για ύπνο.

Στα καθ’ ημάς ο εμποράκος ήταν ό άνθρωπος-κατάστημα που έκανε το γύρο των χωριών πουλώντας τα πάντα, σήμερα όμως είναι ο κάθε μεσαίος άνθρωπος που έβγαζε, στο όχι και τόσο μακρινό παρελθόν, με σχετική αξιοπρέπεια το ψωμί του. Είναι ο ιδιοκτήτης του μικρού εμπορικού καταστήματος, ο μικρός γεωργός και κτηνοτρόφος, ο ελαιοχρωματιστής, ο ηλεκτρολόγος, ο επαγγελματίας μηχανικός, ο δικηγόρος με το μικρό δικηγορικό γραφείο. Ο καθένας είναι πια ο «εμποράκος» που προσφέρει τον θάνατό του στο παντοδύναμο σύστημα. Και δεν πεθαίνει απλώς. Πεθαίνει καταληστευμένος, ακρωτηριασμένος, απελπισμένος.

Στο μυαλό μου ο εμποράκος είναι πάντα ταυτισμένος με την σκηνική αγωνία του Θύμιου Καρακατσάνη, ενός ηθοποιού που μπορούσε να καταγράψει με την ερμηνεία του την τραγωδία με λεξιλόγιο φάρσας και αντίστροφα, και που μπορούσε να κάνει την αστειότητα τόσο αιχμηρή που να σου κόβει κάθε επιθυμία για γέλιο.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s