Χαράτσι : Μια λέξη παντός καιρού

Όταν το 2011 μπήκε στη ζωή μας για πρώτη φορά η φορολόγηση όλων των ακινήτων, χωρίς διάκριση πλέον εάν επρόκειτο για κατοχή μεγάλης ή μικρής ακίνητης περιουσίας, ο σχετικός φόρος (ΕΕΤΗΔΕ του Ν. 4021/2011) ονομάστηκε προσωρινής διάρκειας και εισπράττονταν μέσω των λογαριασμών της ΔΕΗ, γεγονός που δημιούργησε μεγάλη αναστάτωση σε ιδιοκτήτες και μισθωτές ακινήτων.

Για τους εμπόρους και τους ελεύθερους επαγγελματίες είχε ήδη επιβληθεί εφάπαξ φόρος, ακόμη και για τα φορολογικά έτη τα οποία είχαν «κλείσει» και πληρώσει προς τις αρμόδιες Δ.Ο.Υ., ενώ και οι δύο φόροι εξελίχθηκαν και απέκτησαν μόνιμο χαρακτήρα, ο μεν φόρος στα ακίνητα ως ο γνωστός πια σε όλους ΕΝΦΙΑ, ο δε φόρος στους ελεύθερους επαγγελματίες ως «τέλος επιτηδεύματος», που εισπράττεται ανεξάρτητα από το εισόδημα και από τα κέρδη ή τις ζημίες του κάθε επαγγελματία.

Οι φόροι αυτοί, ειδικά αυτός των ακινήτων, μετονομάστηκαν άμεσα και αυθόρμητα σε «χαράτσι», απηχώντας την ισχυρή ιστορική μνήμη που άφησε στο νεώτερο ελληνικό κράτος η αυθαιρεσία του οθωμανικού συστήματος φορολόγησης, το οποίο τελειοποιείται διαρκώς από την νεοθωμανική πολιτική της Ε.Ε. και των ελληνικών κυβερνήσεων. Οι Οθωμανοί πρέπει πράγματι να υπήρξαν πηγή έμπνευσης για κάθε λογής αυθαιρεσία και κυρίως για την αποσύνδεση του φόρου από το πραγματοποιούμενο εισόδημα, για την κατάργηση της αναλογίας δηλαδή, της μόνης που μπορεί να κάνει ανεκτό το ούτως ή άλλως δυσάρεστο φορολογικό σύστημα.

Σταχυολογώ από το πλήθος των φόρων που επιβλήθηκαν κατά καιρούς, έναν πολύ ιδιαίτερο εφάπαξ φόρο. Επιβλήθηκε στην Τουρκία το 1942, όταν πρωθυπουργός της ήταν ο Σουκρού Σαράτσογλου και προσυπογράφηκε από τον τότε Πρόεδρο της τουρκικής Δημοκρατίας Ισμέτ Ινονού. Ο φόρος ονομαζόταν τουρκιστί «Βαρλίκ Βεργκισί» και αφορούσε μόνον τους αλλογενείς πολίτες της Τουρκίας και ειδικά της Κωνσταντινούπολης, δηλαδή τους Έλληνες και τους Αρμένιους κυρίως, ίσχυσε από την 11/11/1942 μέχρι την 15/3/1944 και ήταν καταβλητέος εντός 30 ημερών.

Ήταν εφάπαξ φόρος επί των ακινήτων και ισοδυναμούσε συχνά με την συνολική εμπορική τους αξία. Για να μπορέσουν να καταβάλουν τον φόρο, πολλοί εκπλειστηρίασαν την κινητή και ακίνητη περιουσία τους. Όσοι αρνούνταν ή αδυνατούσαν να πληρώσουν στέλνονταν για καταναγκαστικά έργα στα βάθη της Ανατολής.

Για την ιστορία θα θυμίσω ότι η καταναγκαστική εργασία στην Τουρκία χρησιμοποιήθηκε ως υποκατάστατο της στρατιωτικής θητείας των αλλοεθνών: τα περιβόητα Αμελέ Ταμπουρού, όπου χιλιάδες νέοι Έλληνες έχασαν τη ζωή τους από τις απάνθρωπες συνθήκες εργασίας και διαμονής, όπως μας παραδίδεται και από την προσωπική εμπειρία του Ηλία Βενέζη.

Στο μεταξύ μεγάλες περιουσίες εκποιήθηκαν και εκατοντάδες οικογένειες καταστράφηκαν, σε μια προσπάθεια του τουρκικού κράτους να ξεκαθαρίσει το τοπίο στην Κωνσταντινούπολη και να εξαναγκάσει τους Έλληνες να την εγκαταλείψουν. Ας μην ξεχνάμε ότι λίγα χρόνια αργότερα ακολούθησαν οι διώξεις των Κωνσταντινουπολιτών Ελλήνων από την κυβέρνηση του Μεντερές το 1955.

Σήμερα το οθωμανικό σύστημα εξακολουθεί να προηγείται με διαφορά στις επιλογές φορολόγησης της ελληνικής πολιτείας, βασισμένο εν πολλοίς στην ελληνική ιδιαιτερότητα της ιδιοκατοίκησης από μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού. Μόνον που η κατοχή κατοικίας εξασφαλίστηκε στην Ελλάδα κυρίως με δανειοδότηση και αν εξαιρέσουμε την προστασία της πρώτης κατοικίας υπό κάποιους όρους (Ν. 3869/2010 με τις τροποποιήσεις του), η υπόλοιπη περιουσία των Ελλήνων δεν είναι πια διασφαλισμένη. Και δεν πρόκειται βέβαια για τους κατόχους μεγάλων ακίνητων περιουσιών, για τους οποίους προβλεπόταν πάντα ο Φ.Μ.Α.Π., αλλά για εκείνους που διαθέτουν μια περιορισμένη ακίνητη περιουσία προς εκμετάλλευση ή ιδιόχρηση.

Στο μεταξύ η ακίνητη περιουσία υποβαθμίστηκε δραματικά. Η αντικειμενική αξία των ακινήτων, που υπήρξε ουσιαστικά ένας συμβιβασμός ανάμεσα στους πολίτες και το κράτος για την επίτευξη ενός σταθερού τρόπου υπολογισμού του φόρου μεταβίβασης των ακινήτων, έχει πλέον αναχθεί σε εργαλείο καταλήστευσης, εφόσον η αγοραστική αξία των περισσότερων ακινήτων υπολείπεται σημαντικά της αντίστοιχης αντικειμενικής. Τα ακίνητα πουλιούνται για ένα κομμάτι ψωμί προκειμένου να απαλλαγεί ο ιδιοκτήτης τους από τον ΕΝΦΙΑ και τα τεκμήρια φορολόγησης. Απλώς στη θέση του οθωμανικού κράτους θα βρίσκονται πλέον οι Τράπεζες και πίσω από αυτές οι ξένοι επενδυτές, που θα αποκτούν φτηνά και εύκολα τις περιουσίες των Ελλήνων για να αλλάξουν τελικά το τοπίο της χώρας και να την αλώσουν όχι με πόλεμο αλλά με νόμιμους τίτλους ιδιοκτησίας.

Υπάρχουν βέβαια δύο διαφορές. Η πρώτη είναι ότι οι Τούρκοι άρπαζαν με στόχο την διασφάλιση ενός συμπαγούς εθνικού κράτους, ενώ το ξεπούλημα των ελληνικών περιουσιών βοηθά απλώς στην καθημερινή εμπέδωση της ήδη στερεής μας πεποίθησης ότι ζούμε υπό κατοχικές συνθήκες. Η δεύτερη είναι ότι τα σύγχρονα Αμελέ Ταμπουρού στελεχώνονται από τους Έλληνες -επιστήμονες και μη- που επιλέγουν να εργαστούν στην Ευρώπη, εξαπατημένοι από την υπόσχεση μιας καλύτερης ζωής. Άλλωστε η βλακώδης αξίωση της πολυπολιτισμικότητας των τελευταίων χρόνων υπήρξε τελικά ο δούρειος ίππος της κατάλυσης, μέσα από την διαρκή ανοχή, κάθε εθνικής ενσυναίσθησης. Μιας ενσυναίσθησης που, αν υπήρχε, ίσως να απέτρεπε την άθλια και υποτελή προσκόλλησή μας στην Ευρώπη.

Advertisements

Απ’ τους άπιστους Φράγκους τίποτα μη ζητάτε!

Απ’ τους άπιστους Φράγκους λευτεριά μη ζητάτε!

Εκεί ζουν ηγεμόνες, που πουλούν κι αγοράζουν.

Με δικό σας τουφέκι και σπαθί πολεμάτε.

Αυτού θάβρετ’ ελπίδα, κι ό,τι θέλουν ας τάζουν.

Ζυγός Τούρκου με Φράγκου πονηριά σαν ταιριάσουν

την ασπίδα, όσο νάναι δυνατή, θα τη σπάσουν.

(Λόρδος Μπάϋρον, «Νησιά της Ελλάδας», μετ. Αργύρης Εφταλιώτης)

Ο Λόρδος Μπάυρον. Ωραίος, έκφυλος, αιμομίχτης, ριψοκίνδυνος, επαναστάτης, ταξιδευτής. Ο μύθος της Ελληνικής Επανάστασης, ο ομώνυμος λόχος της ΕΠΟΝ, αυτός που είχε το προνόμιο να πεθάνει νέος και ν’ αφήσει τα σπλάχνα του στην ελληνική γη του Μεσολογγίου πριν οδηγηθεί βαλσαμωμένος στον πατρικό του τάφο. Βαλσαμωμένος και πια ακίνδυνος στη γη των Φράγκων…

Τους αποκαλούσαμε κουτόφραγκους τους ευρωπαίους γενικά, παρασυρμένοι από τη φαινομενική αφέλεια των κανόνων τους που σκόνταφταν μπροστά στην ευρηματικότητα της δικής μας φτώχειας και της ανάγκης μας για επιβίωση. Αλλά αυτοί με υπομονή τρωκτικού ροκάνισαν και τον πλούτο και τη φτώχεια μας. Με σύμμαχο τον Ζυγό του Τούρκου έκλεψαν και λήστεψαν και κόσμησαν τα μουσεία τους με την ομορφιά των μαρμάρων μας. Ύστερα ονόμασαν τους κανόνες τους Ευρωπαϊκή Ένωση και τώρα μας κλέβουν εκποιώντας ό,τι απέμεινε από τη δημόσια περιουσία μας. Σχεδόν διακόσια χρόνια ζωής μετράει το νεώτερο ελληνικό κράτος και πάντα με τον Τούρκο και με τον Φράγκο παλεύει, με μια μικρή μόνον μετατόπιση. Τώρα πρόκειται για τον ζυγό του Φράγκου και για την πονηριά του Τούρκου.

Όπως πρόσφατα με το ασύλληπτο κύμα της προσφυγιάς. Φράγκοι και Τούρκοι συναγωνίζονται σε διπλωματικές επιδόσεις πάνω στο ελληνικό κουφάρι.

Αν κάτι αξίζει στην ποίηση είναι η παθιασμένη αποτύπωση της αλήθειας. Το δικό μας τουφέκι και το δικό μας σπαθί δεν αποτελούν απαραίτητα κυριολεξία. Κυριολεξία είναι ο ζυγός. Από τον οποίο κάποτε και με κάποιο τρόπο πρέπει να απαλλαγούμε.